Historia porcelany

Porcelana to najszlachetniejsza odmiana ceramiki wynaleziona przez Chińczyków. Posiadała ona podobną funkcję jak malarstwo czy rzeźba w Europie. Na początku X wieku porcelana na terenie ówczesnych Chin była już rozpowszechniona, a zachowane wyroby z porcelany dowodzą, że produkcja porcelany była na najwyższym poziomie. Porcelanowy przemysł odgrywał bardzo istotną rolę w Chinach, dostarczał on świątyniom wyrobów kultowych, dworom władcy wszystkiego, czego tylko zapragnął a mogło zostać wykonane z tego szlachetnego materiału, a gospodarstwom domowym prostych naczyń do codziennego użytku. Na terenie Chin powstały wielkie ośrodki produkcji porcelany, które skupiały dziesiątki, a może nawet setki pojedynczych manufaktur, których celem było ciągłe dostarczanie porcelanowych wyrobów dla całego kraju. Największymi i najsławniejszymi centrami produkcji były: Hutianyao, Dingyao, Jingdezhen, Yaozhuyao,  Longquanyao, Guanyao i Ruyao.
Marco Polo około roku, 1298 jako pierwszy Europejczyk miał kontakt z porcelaną. Ponad dwieście lat później za sprawą Vasco da Gama została odkryta morska droga do Indii, to właśnie wtedy porcelana obok jedwabiu oraz przypraw korzennych, stała się głównym towarem importowym.  Cena porcelany była porównywalna z ceną srebra, natomiast handel porcelana był bardzo dochodowy. Do XVII wieki na wyroby z porcelany mogli sobie pozwolić tylko najbogatsi, a bardzo chętnie inwestowali, ponieważ istniał przesąd, że porcelana rozpada się pod wpływem trucizny, również tej zawartej w potrawie lub napoju.

W XVII wieki wszyscy producenci fajansów próbowali wyprodukować naczynia, które miały imitować porcelanę z Chin, jednak napotkali oni na pewne trudności. Pierwszym problemem było wykonanie naczyń równie cienkościennych jak chińskie, a jednocześnie odpornych na wysokie temperatury, drugi problem stanowiły piękne wzory orientalne z Chin i Japonii. Dopiero francuska manufaktura w Saint Cloud około roku 1700 zaczęła produkować tak zwaną porcelanę miękką, powstaje ona w wyniku wymieszania białej glinki z sproszkowanym szkłem, jednak nadal dużo jej brakowało do przywożonych wyrobów.
Dopiero alchemik Johann Friedrich Böttger w roku 1709 odtworzył proces produkcji porcelany. Warto wspomnieć, że Johann Friedrich Böttger pracował na zlecenie elektora saskiego i króla Rzeczypospolitej Augusta II, jednak miał on wynaleźć sposób otrzymywania złota, wymyślił proces produkcji równie wartościowego materiału, za co zostało mu darowane życie. Pierwszą manufakturę porcelany otworzono w roku 1710 w miejscowości Miśnia, funkcjonowała ona pod nazwą Królewska Manufaktura Saskiej Porcelany w Miśni. Przez długi czas porcelana z Miśni nie miała sobie równych jednak z czasem tajemna receptura została wykradziona. W bardzo krótkim czasie powstały manufaktury w Berlinie, Wiedniu, Sevres pod Paryżem, Derby w Anglii. Obecnie istnieje bardzo wiele fabryk, które zajmują się produkcją porcelany na dużą skalę, jednak żadna nie produkuje których piękno można porównać do przedmiotów wytworzonych w pierwszych manufakturach, powód tego jest bardzo prosty, nie opłaca się produkować przedmiotów ekskluzywnych ponieważ nabywców na nie jest stosunkowo mało, a wyroby pochodzące z produkcji masowej zawsze cieszą się stosunkowo dużym zainteresowaniem.

Leave a Comment